ΑΘΗΝΑ - Η ΠΡΩΤΕΥΟΥΣΑ ΒΙΒΛΙΟΥ ΓΙΑ ΤΟ 2018.

 

Η Αθήνα έχει επιλεχθεί για πρώτη φορά από τον θεσμό που έχει εισάγει η UNESCO από το 2001  να είναι η Παγκόσμια Πρωτεύουσα Βιβλίου από 23 Απριλίου 2018 μέχρι 22 Απριλίου 2019.

 

Πώς ξεκίνησε όμως η ιστορία του θεσμού; Και τι πραγματικά σημαίνει να είναι μία πόλη η Παγκόσμια Πρωτεύουσα Βιβλίου;

 

Η UNESCO, εμπνευσμένη από τον Vicente Clavel Andrés, Ισπανό συγγραφέα που ήθελε το 1923 να τιμήσει τον πολύ γνωστό και καταξιωμένο συγγραφέα Miguel de Cervantes και συνυπολογίζοντας  το γεγονός ότι η συγκεκριμένη ημερομηνία τυχαίνει να είναι η επέτειος θανάτου δύο επίσης πασίγνωστων συγγραφέων όπως του William Shakespeare και του Inca Garcilaso de la Vega αλλά και η ημερομηνία γέννησης ή θανάτου άλλων διακεκριμένων συγγραφέων, καθιέρωσε την επίσημη εορτή του βιβλίου ως την Παγκόσμια Ημέρα Βιβλίου στις 23 Απριλίου 1995. Η συγκεκριμένη ημερομηνία λοιπόν καθιερώθηκε ως μία ημέρα γιορτής και προώθησης της ανάγνωσης, της έκδοσης και των πνευματικών δικαιωμάτων.

 

Καθώς τα χρόνια πέρασαν και η συγκεκριμένη γιορτή ήταν επιτυχής, η UNESCO προχώρησε ένα βήμα παραπέρα αναπτύσσοντας ακόμα περισσότερο την ιδέα αυτή. Θεσπίζει την Παγκόσμια Πρωτεύουσα Βιβλίου το 2001 ανακηρύσσοντας την πλέον κατάλληλη, τη Μαδρίτη, την πρωτεύουσα της χώρας από την οποία εμπνεύστηκε την αρχική ιδέα, την  Παγκόσμια Ημέρα Βιβλίου. Λόγω της μεγάλης αποδοχής και ενεργής συμμετοχής σε όλους τους τομείς της ισπανικής πρωτεύουσας –εκδοτικοί οίκοι, αναγνώστες, πολλές εκδηλώσεις με θέμα το βιβλίο κ.ά.-  η ιδέα αυτή στέφθηκε από επιτυχία. Φυσικό και επόμενο λοιπόν να καθιερωθεί κάθε χρόνο να επιλέγεται και μία διαφορετική πρωτεύουσα.

 

Η απόφαση αυτή λαμβάνεται με πρωτοβουλία της UNESCO, συγκεντρώνοντας  τη Διεθνή Ένωση Εκδοτών,τη Διεθνή Ομοσπονδία Συλλόγων Βιβλιοθηκών και τη  Διεθνή Ομοσπονδία Βιβλιοπωλών.Αυτοί οι τρεις οργανισμοί, λοιπόν, αποφασίζουν  σχετικά με το ποια θα είναι η επόμενη Παγκόσμια Πρωτεύουσα Βιβλίου. Τα Κριτήρια στα οποία βασίζονται είναι :

 

  • ο βαθμός συμμετοχής όλων των επιπέδων (από το δημοτικό έως το διεθνές επίπεδο)
  • οι πιθανές επιπτώσεις του προγράμματος
  • το πεδίο και η ποιότητα των δραστηριοτήτων που προτείνουν οι υποψήφιοι και ο βαθμός στον οποίο συμμετέχουν συγγραφείς, εκδότες, βιβλιοπώλες και βιβλιοθήκες
  • κάθε άλλο έργο που προωθεί βιβλία και ανάγνωση
  • ο βαθμός στον οποίο το πρόγραμμα σέβεται τις αρχές της ελευθερίας έκφρασης, όπως αναφέρεται στο Σύνταγμα της UNESCO, καθώς και στα άρθρα 19 και 27 της Οικουμενικής Διακήρυξης των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και στη Συμφωνία για την Εισαγωγή Εκπαιδευτικών, Επιστημονικών και Πολιτιστικών Υλικών.

 

 

Η Συμβουλευτική Επιτροπή συναντήθηκε πρόσφατα στο Παρίσι για να εξετάσει έναν αριθμό ρεκόρ υποψηφίων για τον τίτλο της Παγκόσμιας Πρωτεύουσας Βιβλίου. Η πόλη των Αθηνών επιλέχθηκε για την ποιότητα των δραστηριοτήτων της, υποστηριζόμενη από ολόκληρη τη βιομηχανία βιβλίων. Το προτεινόμενο πρόγραμμα περιλαμβάνει συναντήσεις με συγγραφείς, μεταφραστές και εικονογράφους, συναυλίες, θεματικές εκθέσεις και αναγνώσεις ποίησης. Στόχος του προγράμματος είναι η πρόσβαση του συνόλου του πληθυσμού της πόλης στα βιβλία, συμπεριλαμβανομένων των μεταναστών και των προσφύγων. Τα μέλη της Συμβουλευτικής Επιτροπής επαίνεσαν επίσης την πολιτιστική υποδομή της Αθήνας και την εμπειρία της στην οργάνωση διεθνών εκδηλώσεων.

 

Οι πόλεις που έχουν οριστεί ως η Παγκόσμιες Πρωτεύουσες Βιβλίου από την UNESCO, αναλαμβάνουν την υποχρέωση να προωθούν τα βιβλία και την ανάγνωση και να οργανώνουν  δραστηριότητες κατά τη διάρκεια του έτους, οι οποίες αρχίζουν με τον εορτασμό της Παγκόσμιας Ημέρας Βιβλίου και Πνευματικής Ιδιοκτησίας (23 Απριλίου) και έχουν διάρκεια ένα ημερολογιακό έτος οπότε και παραδίδεται η σκυτάλη στην επόμενη πρωτεύουσα που έχει λάβει την τιμή να συνεχίσει αυτό το έργο.

 

Η Αθήνα είναι η 18η πόλη που θα γίνει Παγκόσμια Πρωτεύουσα Βιβλίου. Έχει διαδεχθεί πόλεις όπως η Μαδρίτη (2001), η Αλεξάνδρεια (2002), το Μόντρεαλ (2005), το Τορίνο (2006), το Άμστερνταμ (2008), Λουμπλιάνα (2010), Μπουένος Άιρες (2011) κ.ά.

 

            Ο πήχης είναι ψηλά! Ας προσπαθήσουμε όλοι μας μέσα από αυτή τη πολιτιστική και πολιτισμική εορτή να δημιουργήσουμε τις κατάλληλες συνθήκες ώστε τα βιβλία και η ανάγνωση αυτών να είναι προσβάσιμα σε όλους!